Người mong học Đại thừa cần thực hành lợi ích chúng sinh

Thuyết giảng: Hào Rinpoche Tsewang Dondrup Chok
Địa điểm: Học viện Phật học Tharlam, Tu viện Hào
Ngày giảng: 24/12/2021

Việc làm lợi ích cho chúng sinh không phải đợi đến khi thành Phật mới bắt đầu thực hiện. Ngay từ lúc còn đang học tập và tu hành trên đạo lộ, chúng ta đã phải thực hành điều đó.

Thực hành như vậy sẽ đem lại hạnh phúc, và cũng chính là con đường đưa đến quả vị Phật. Nhờ đó, cả lợi ích của bản thân lẫn lợi ích của người khác đều được thành tựu. Hơn nữa, vì luôn lấy lợi ích của người khác làm trọng tâm, nên tâm mình cũng sẽ trở nên vô cùng an lạc và hạnh phúc.

Như tôi đã nhiều lần chia sẻ gần đây, chỉ cần làm bất cứ công việc gì với động cơ muốn đem lại lợi ích cho người khác thì trong công việc ấy sẽ tự nhiên phát sinh một niềm vui và sự hứng khởi rất đặc biệt.

Ngược lại, nếu lúc nào cũng chỉ nghĩ đến bản thân, làm việc chỉ vì mình, thì theo thời gian, tâm hồn sẽ ngày càng trở nên chật hẹp. Cuối cùng, điều đó thậm chí có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về tâm lý, rơi vào trầm cảm, hoặc thậm chí dẫn đến ý định tự kết thúc cuộc sống.

Điều này hoàn toàn có thật.

Khi sự chấp ngã quá mạnh, con người sẽ tự giam hãm chính tâm mình. Sau một thời gian, điều đó giống như con tằm tự nhả tơ rồi quấn chặt lấy chính mình, cuối cùng chết trong chiếc kén do chính nó tạo ra.

Ngày nay, trên khắp thế giới, hiện tượng này ngày càng trở nên rõ rệt.

Ở nhiều quốc gia phương Tây, do quá đề cao cái "tôi", luôn nhấn mạnh đến quyền lợi và lợi ích cá nhân, nên dần dần hình thành một lối suy nghĩ rằng:

"Chỉ cần bản thân mình đạt được điều mong muốn là đủ; nếu lợi ích của mình không được đáp ứng thì chẳng cần quan tâm hay tôn trọng bất kỳ ai."

Khi cứ sống và hành động với thái độ như vậy, cuối cùng có không ít người đã rơi vào tuyệt vọng và tự kết liễu đời mình.

Có những người sở hữu khối tài sản khổng lồ, hàng chục triệu, hàng trăm triệu, thậm chí nhiều hơn nữa, nhưng vẫn chọn cách tự tử.

Đó chính là hậu quả của việc để bản ngã giam hãm và dồn ép chính mình.

Nguyên nhân sâu xa là vì ngoài bản thân ra, họ không còn nghĩ đến bất kỳ ai khác.

Chính vì vậy, nếu hỏi đâu là lời khuyên hữu hiệu nhất để giúp những người ấy, thì câu trả lời chỉ có một:

Hãy dấn thân vào việc làm lợi ích cho người khác.

Thậm chí, dù việc ấy không đem lại cho bản thân bất kỳ lợi ích vật chất nào, thậm chí chỉ là cho đi mà không nhận lại điều gì, thì vẫn cứ nên hoan hỷ cho đi.

Bởi vì chính nhờ thực hành hạnh lợi tha như vậy mà tâm của người làm lợi ích cho chúng sinh luôn rộng mở.

Một tâm rộng mở như thế luôn là một tâm an lạc.

Người học Đại thừa lấy lợi ích chúng sinh làm con đường

Chính nhờ năng lực của việc làm lợi ích cho chúng sinh, mà ngay trong giai đoạn đang tu học trên đạo lộ, bản thân chúng ta đã có được niềm an lạc và hạnh phúc. Không chỉ vậy, khi thành Phật, tâm lợi tha ấy sẽ được viên mãn đến mức hoàn toàn trọn vẹn.

Lúc đó, việc làm lợi ích cho chúng sinh không còn cần phải cố gắng hay gượng ép nữa. Do đã huân tập thành thói quen từ vô lượng kiếp, mọi hành động lợi tha đều tự nhiên lưu xuất một cách không dụng công.

Chính vì vậy, trong Kinh Bát Nhã Tóm Lược (སྡུད་པ།) có dạy:

"Cỗ xe này là cung điện rộng lớn vô lượng như hư không.
Là cỗ xe tối thắng đưa đến niềm vui và hạnh phúc chân thật.
Nương cỗ xe ấy, hành giả cứu giúp tất cả chúng sinh thoát khỏi khổ đau.
Vì lẽ đó, nên được gọi là Đại thừa."

Ý nghĩa của đoạn kinh này là:

Đại thừa rộng lớn như hư không, không thể tìm thấy bờ mé của nó.

Chánh kiến, thiền định và hạnh nguyện của Đại thừa cũng bao la như hư không.

Nhờ nương theo con đường ấy, ngay trong hiện đời hành giả sẽ đạt được vô lượng niềm vui và hạnh phúc.

Trong các đời vị lai, sẽ được hưởng những quả báo thù thắng của chư thiên và loài người.

Cuối cùng, sẽ thành tựu quả vị Phật viên mãn.

Không chỉ bản thân mình đạt được giác ngộ, mà tất cả những chúng sinh có nhân duyên với mình cũng đều có thể được dẫn dắt đến địa vị Phật quả.

Đó chính là điểm siêu việt của Đại thừa.

Vì nương vào cỗ xe Đại thừa này mà có thể đưa tất cả chúng sinh đến quả vị Phật một cách rốt ráo.

Ngược lại, nếu đi theo con đường của Thanh văn thừa hoặc Độc giác thừa, thì dù có chứng đắc quả vị A-la-hán, vẫn chưa đạt đến quả vị Phật viên mãn.

Chính vì những lý do ấy mà trong Kinh Bát Nhã Tóm Lược đã khẳng định: