Sự sinh ra làm người quý báu này

Với thân người quý giá này, ta được tự do và có được một cơ hội tuyệt vời về thân, khẩu, ý để thực hành con đường đi đến giải thoát. Ta hãy tu tập cái nhìn đúng đắn với tâm ý thức về vô thường, suy ngẫm về tám cơ hội và mười điều lành khi có một thân người.

Có được một thân người là điều may mắn nhất vì ta thoát khỏi tám hình thức tồn tại khác. Nơi mà chúng sinh gần như không thể thực hiện sự tu tập tâm linh.

Cơ hội khi có một thân người quý báu và không phải sinh trong 8 hoàn cảnh:

1. Là một chúng sinh ở cõi địa ngục, phải sống trong cảnh chịu đựng những nỗi đau khổ tột cùng. Một môi trường bạo lực và vô cùng khắc nghiệt phản ánh sự sân hận, là căn nguyên khiến cho chúng sinh đầu thai vào cõi này.
2. Là  một chúng sinh ở cõi ngạ quỷ, phải tồn tại trong sự chi phối của thèm muốn, đặc biệt là thức ăn và nước uống. Một môi trường cằn cỗi, không có sự sống phản ánh sự tham lam mê đắm, là căn nguyên khiến cho chúng sinh đầu thai vào cõi này.
3. Là  một súc vật, luôn sợ hãi bởi những loài ăn thịt khác và là những loài bị phụ thuộc vào những sự thay đổi trong môi trường. Ngu ngốc và vô cảm khiến cho chúng sinh đầu thai vào cõi này.
4. Là một vị trời trong cõi dục giới (kama), sắc giới (rupa) hay vô sắc giới, nơi mà sự tồn tại là sự trải nghiệm liên tục của các cảm giác thoải mái, hạnh phúc sung sướng về tinh thần, cho đến trước lúc chết sự đau khổ mới xuất hiện. Niềm tự hào và kiêu ngạo là căn nguyên khiến chúng sinh sinh lên cõi này.
5. Sinh vào thời chưa có một vị Phật nào xuất hiện  và các phẩm tính của Tam Bảo chưa được biết đến, thế giới của sự tồn tại này là một nơi tiêu điều.
6. Sinh trong một xã  hội nguyên thủy không có văn minh, nơi không có sự  giảng dạy, những xã  hội như thế còn nhiều hơn rất nhiều số xã hội nơi có thể nghe được Phật Pháp.
7. Là người bị thiểu năng về tinh thần hay bị khuyết tật, họ rất khó khăn trong việc cố gắng nghe và thực hành pháp.
8. Là người không thừa nhận giá trị của Pháp, thích giữ lấy những tà kiến sai lầm.

Nếu vướng phải tám điều kiện trên thì sẽ không dễ thực hành Pháp. Ở ba sự tồn tại đầu tiên, những hạn chế bị áp đặt bởi nỗi đau và sự rối  loạn, điểu đó ngăn cản mối quan tâm về tinh thần. Những bám chấp khoái lạc, những vui thú tinh thần ở cõi trời đã ngăn cản việc nghiên cứu Pháp.

Trong tất cả tám điều kiện trên, kết quả của những hành động trong quá khứ đều đem đến đau khổ. Ngay cả khi được có một thân người quý giá vẫn có đau đớn khổ sở, nhưng những nỗi đau đó đi cùng với những hoàn cảnh tốt. Nó dạy cho người ta biết rằng việc sinh ra làm người có đủ đau khổ để đặt ra câu hỏi và đủ bình tĩnh để trải nghiệm câu trả lời.

Cho dù đã có một thân người tự do, vẫn có các điều kiện cản trở việc thực hành tâm linh. Đó là:

Tám điều kiện bất lợi cho hoàn cảnh hiện tại

1. Khi người ta bị xáo trộn bởi năm độc (kiêu mạn, tham lam và bám chấp, chán ghét, ganh tị, ảo tưởng hay hoang mang) gây ra sự mất cân bằng và những quan điểm phiến diện.
2. Khi người ta bị ảnh  hưởng bởi bạn đồng hành bất thiện.
3. Khi người ta bị rơi vào tà kiến và thực hành theo những tà kiến đó.
4. Khi người ta quá lười biếng.
5. Khi người ta phải gánh chịu nghiệp quả của những hành động do vô minh gây ra trước đây, những hành động này đã tạo thành chuỗi những trở ngại cắt ngang việc thực hành  Pháp.
6. Khi người ta phải sống để phục vụ những tổ chức hoặc cá nhân không tin vào Pháp.
7. Khi người ta chỉ thực hành pháp bên ngoài do sợ chết hoặc sợ nghèo khổ nhưng lại không có khát vọng chân thành để giải thoát khỏi khổ đau.
8. Khi người ta đến với Phật pháp để đạt được một vị trí trong xã hội hay để tìm kiếm lợi lộc tiền bạc.